• Саясат
  • Экономика
  • Коом
 
Категория: Интервью - Published: 27/06 - 12:42

Ирандын маданияты менен кооздугуна суктанган кыргызстандыктын таасири.

Дүйнөдөгү эң меймандос эл – ирандыктар. Мындай пикир кыргызстандык Мурат Дүйшөналиев бул өлкөгө барган соң жаралган. Ал өзүнүн байыркы перстердин өлкөсүнө болгон сапары жана ал жактан алган таасирлери тууралуу «СА-IrNews» агенттигине төмөндөгүдөй маек куруп берди:

 - Мен кыргыз парламентинин мурдагы кызматкеримин. Жогорку Кеңеште 11 жыл иштедим. Адатта отпускамды эки бир тууган карындашым жашап жаткан Кавказда өткөрчүмүн. Ал эми 2017-жылы бул салтымды өзгөртүүнү чечип, Иранга турист катары барууну пландаштырдым.  

Белгилей кетүүчү жагдай, Иран Ислам Республикасы тарыхый мурастардын саны боюнча ЮНЕСКОдо үчүнчү орунду ээлейт. Мен алгач Ирандын борбор калаасы Тегеранга бардым. Көрсө, Тегеран биз ойлогондой эмес, бир топ өнүккөн жана цивилизациялуу шаар экен.

- Сиз ал жакта канча күн болдуңуз?

- Көп эмес, үч күн. Бирок бул кыска аралык дүйнөдөгү эң меймандос эл ирандыктар экендигин түшүнүүгө жетиштүү болду деп ойлоймун.  

Сизге айта кете турган дагы бир жагдай, мен англис тилин анча деле жакшы биле бербеймин. Ал эми фарсини такыр эле түшүнбөймүн. Ага карабай Ирандын баш калаасында тилден кыйынчылык болбоду, себеби ал жакта азербайжан тилинде сүйлөгөн адамдар көп экен. Белгилүү болгондой, бул түрк тили кыргызчага бир аз окшошуп кетет.

Көчөдөн жолуккан адамдар дайыма мени шашпай угуп жатышты. Алар мен кыргызча берген суроону кунт коюп угушуп, түшүнүктүү жоопторду бергенге аракет кылышты. Тигил же бул көчө же архитектуралык имарат кайда экендигин сурасаң, шашпай көрсөтүп, узатып жеткирип койгон учурлар да болду. Мындай меймандос жана кичипейил адамдар жашаган  Тегеран сыяктуу чоң мегаполисте эч качан адашпайсың.

- Иранга барганга чейин бул өлкө тууралуу кандай пикирде элеңиз?

- Эгер чынын айтсам, башкача ойдо элем. Иран Ислам Республикасына барып, ал жакта адамдар кандай жашай тургандыгын өз көзүм менен көргөн соң мурдагы пикирим түп тамырынан өзгөрдү. Алгач жөнөп жатып талибдер башкарган Афганистандагыдай коопсуз, караңгы жана артта калган мамлекет болсо керек деп болжолдогом. Бирок бир эле мен эмес, башка да кыргызстандыктарда мындай көз караш масс-медиадагы, өзгөчө Батыш прессасынын пропагандасынан жана  маалыматтарынан улам пайда болсо керек.

Ал эми Иранга барганда бөтөн дүйнөгө туш болгондой таң калдым. Алгач эле көзүмө бейпил жана өнүгүп жаткан мамлекет көрүндү. Кайда болбосун  жайдары, күлүп-жайнаган, эртеңки келечегине оптимисттик менен караган жаштар көп экен. Көчөлөрүнө жаңы үлгүдөгү атамекендик өндүрүштөн чыккан автомашиналар батпайт, кооз парктар, түз жана тегиз көчөлөр, супермаркет, борбордогу асман тиреген бийик үйлөр Тегерандын көркүнө көрк кошуп турат.

Иран мени өзүнүн жылуу маанайы менен аэропорттон бир нече кадам жылганда эле туткундап алды десем болот. Самолет аэропортко конгондо кечки саат тогуз экендиги эсимде. Фарс тилин билбей туруп бейтааныш шаарга барганда алгач бир аз жатыркай түштүм. Бул кырдаалды мени мейманканага жеткирүү үчүн чакырылган таксист тез эле оңдоп кетти. Кайсы мейманканага барарымды айтарым менен эле бул кичипейил жана күлүмсүрөгөн жигит айтылган даректи жакшы билерин ишаара кылды.

Машинага отургандан бир нече минута өтүп өзүмдү жеңил сезе баштадым: маектешим бир ооз жылуу сөзү менен тынчтандырып койгонсуду. Ал эмне тууралуу айтып жаткандыгы түшүнүксүз болсо да ар бир сөзү жагымдуу угулуп, ал тургай күлдүрүп да жатты. Ооба, бир сааттай тыгында туруп калдык. Тегерандын көчөлөрүндө кыймыл түнкүсүн да токтобойт экен. Бирок бул айдоочу менен баарлашып отуруп, тыгында турган убакыт сезилген деле жок. Ал тургай Тегеранда болгон бир нече күн деле зымырап өтүп кетти. Мен кооз сүйлөй албаймын. Андыктан Тегеранда көргөн, билген таасиримди сөз менен жеткирип берүү кыйынга турат. Бир гана бул шаарга ар бир адамдын жок дегенде бир ирет барып келишин сунуш кылам.

 - Иранга кайра барат белеңиз?

- Албетте, барат болчумун. Бирок эмки ирет байыркы перстердин Персеполь шаарына барууга камданып жатам. Ага Тегерандан автомашина менен 12 саат жол жүрсө керек. Ал эми бул өлкөнү кеңири көрүп, билгиң келсе, автобус менен гана саякаттагандан өтөрү жок. Тегеранда болгон учурда эки эле саат автобус менен кыдырууда мага түзүлгөн ыңгайлуу шартка таң калгам.

-  Эми үй-бүлөңүз менен барсаңыз керек?

- Албетте. Мындан тышкары эки жылдан бери туугандар менен тааныштырга жалаң гана Иран тууралуу көзүм менен көргөндөрдү айтып берип, жарнамалап келатам. Ал эми  кыргызстандыктарга – туроператорлорго,  аэропорттогу таксисттерге жана башка чет өлкөлүк туристтер менен иштешкендерге ирандыктардын меймандостугун кабыл алып, Кыргызстанда кеңири жайылтууну кеңеш берип келатам.

Иранга барып келген турист менен маектешкен  Андрей Токомбаев.

Жыл сайын Иранга барган туристтердин саны көбөйүүдө:

Талкуу


Защитный код
Жаңылоо

Биздин өнөктөштөр

 

 

 

 

Валюта курсу

IRR 0.02 0.00
EUR 79.37 -0.28
RUB 1.05 -0.14
KZT 0.18 -0.27
USD 69.78 -0.09
UZS 0.01 0.00
TMT 19.95 -0.02
TJS 7.40 -0.06

Аба ырайы

 

+5°C Тегеран
-9°C Москва
-9°C Алматы
-6°C Бишкек
-20°C Астана
+5°C Дүйшөмбү
+2°C Ашхабад
+5°C Ташкент